محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1427
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
نبود . چيزى كه هست اين است كه بعد از بروز شورش لوى شانزدهم به واسطهء ضعف نفس نتوانست اسباب رفع شورش را فراهم آورد و پس از آنكه وضع سلطنت مستقلّه مختلّ و بناى جمهورى شد نيز شخصا قابليّت نداشت كه به رياست جمهورى برقرار گردد . خلاصه در اين وقت پسر پادشاه با مادرش در حبس بود و عمّش كه با ساير سلطنتطلبان از خاك فرانسه فرارى و به مملكت آلمان مهاجرت نموده بودند اين پسر را لوى هفدهم ناميده و شاهزادهء محبوس در فرانسه را در خارج پادشاه فرانسه خواندند و در بلاد ممالك اروپ اسباب مخاطرات كلّى براى دولت جمهورى فرانسه فراهم آمد و ايلچى دولت جمهورى فرانسه را از لندن بيرون كردند - اعلان جنگ دولت جمهورى فرانسه با انگليس و هلاند و اسپانيول - سيصد هزار نفر قشون داوطلب براى جمهورى فرانسه حاضر مىشود - اعلان جنگ اطريش با فرانسه - روس و پروس اگرچه در باطن با دولت متحده بر ضد فرانسه مشاركت دارند لكن در ظاهر به واسطهء تقسيم نمودن لهستان را در ميان خود اعلان جنگ علنى با جمهورى فرانسه ندارند - انگليسها جزيرهء تاباك را در ينگىدنيا و بندر پندشيرى را در هند از تصرّف فرانسه منتزع مىنمايند - در ايالت وانده كه از ايالات داخلهء فرانسه است سلطنتطلبان بر ضدّ جمهورى مىجنگند - ژنرال دموريز سردار فرانسه از دولت جمهورى متنفّر شده به اردوى پروسها پناه مىبرد - در شهر پاريس ما بين خود جمهورىطلبان نزاع سخت مىشود - مارات كه يكى از رؤساى جمهوريست مقتول مىگردد - قشون اسپانيول به خاك فرانسه ورود مىنمايد - پادشاه ناپل با سلاطين متّحده بر ضدّ جمهورى فرانسه اتّفاق مىنمايد - عدد قشون جمهورى به دو كرور مىرسد - فتوحات و غلبهء عساكر فرانسه بر پروس و انگليس - اجساد سلاطين قديم فرانسه را كه در سندنى بودند از قبر بيرون آورده دور مىاندازند - مارى آنتوانت ملكهء فرانسه را به قتل مىرسانند - دين و ايمان و خداپرستى متروك و در معابد ربّ النوع عقل را ستايش مىكنند - تقويم معمول منسوخ شده سال را به سيصد و شصت روز و ماه را به سى روز قرار مىدهند و روز بيست و سيّم ماه سپتامبر را كه روزيست كه دولت شروع به جمهورى مىنمايد روز اوّل سال مىنامند - ناپليون بناپارت كه يكى از